December 4, 2022

111      (51) Giữa những cực hình nội tâm này, tôi đã cáo mình cả những sai lỗi vụn vặt nhất, linh mục lấy làm lạ vì tôi không phạm các lỗi nặng nên nói với tôi: “Nếu giữa những đau khổ mà chị trung thành được với Thiên Chúa thế này, điều đó cho tôi thấy rõ là Thiên Chúa đang nâng đỡ chị bằng một hồng ân đặc biệt, và việc chị không hiểu chuyện này hoá ra là một điều tốt đấy, chị ạ”. Tuy nhiên, điều kỳ lạ là cha giải tội cũng chẳng hiểu tôi và cũng chẳng giúp tôi nhẹ nhõm được trong những vấn đề này cho tới khi tôi gặp được cha Andrasz, và sau đó là cha Sopocko.

112      + Ít điều về việc xưng tội và các cha giải tội. Tôi sẽ chỉ nói về những gì bản thân đã trải qua và đã diễn ra trong linh hồn tôi. Trong những giờ phút ngoại thường này, có ba điều cản trở khiến linh hồn không thể kín múc được lợi ích từ việc xưng tội.

            Thứ nhất: Cha giải tội thiếu hiểu biết những đường lối ngoại thường và tỏ ra ngỡ ngàng khi một linh hồn cho ngài biết những mầu nhiệm trọng đại Chúa đang thực hiện nơi họ. Sự ngỡ ngàng của ngài khiến linh hồn nhạy cảm phải sợ hãi vì thấy cha giải tội lưỡng lự nói lên ý kiến, và một khi linh hồn nhận ra thái độ ấy, thì họ cảm thấy bất an. Sau khi xưng tội, họ còn nhiều nghi nan hơn trước vì thấy cha giải tội cố gắng trấn an họ trong khi chính ngài thì lại bất an. Hoặc giống như trường hợp đã từng xảy ra với tôi: một cha giải tội, vì không thấu đạt các mầu nhiệm của linh hồn, nên đã từ chối giải tội, và tỏ ra sợ hãi khi thấy linh hồn đến toà cáo giải.

            Một linh hồn trong tình trạng này làm sao có thể tìm được bình an trong toà cáo giải khi họ đã trở nên quá nhạy cảm với từng lời của vị linh mục? Theo thiển kiến của tôi, trong những thử thách đặc biệt Chúa gởi đến cho một linh hồn như vậy, nếu vị linh mục không hiểu được linh hồn thì nên hướng dẫn họ gặp một cha giải tội khác từng trải và khôn ngoan hơn. Nếu không, chính ngài phải tìm hiểu để cung cấp cho linh hồn ấy những gì họ cần, thay vì thẳng thừng từ chối không ban bí tích Xá Giải cho họ. Làm như thế là ngài xô linh hồn vào chỗ nguy hiểm trầm trọng; và không ít linh hồn đã từ bỏ con đường Chúa muốn họ phải theo. Đây là một vấn đề hết sức hệ trọng, vì bản thân tôi đã từng trải qua. Chính tôi đã bắt đầu chao đảo; mặc dù được những ân huệ đặc biệt Chúa ban, và dù chính Chúa đã trấn an, nhưng lúc nào tôi cũng muốn được một ấn tín từ phía Chúa Giêsu.

            (52) Thứ hai: Cha giải tội tỏ ra bất nhẫn và không cho linh hồn được giãi bày một cách thẳng thắn. Vì thế, linh hồn đành câm nín, không trình bày điều gì cả [mà đúng ra phải trình bày], và do đó không thu lượm được ích lợi. Tệ hơn nữa là khi cha giải tội, mặc dù thực sự không hiểu biết linh hồn, vẫn cứ thử thách họ. Thay vì giúp đỡ, vị linh mục lại làm hại linh hồn đương sự. Linh hồn nhận ra vị linh mục không hiểu biết họ, vì ngài không cho họ giãi trình cặn kẽ về những ân sủng cũng như nỗi khốn cùng của họ. Và như thế, việc thử thách hoá ra lệch hướng. Đối với một số thử thách mà tôi đã phải chịu, tôi chỉ còn nước phải phì cười.

            Tôi xin giải thích rõ ràng hơn sự việc này như sau: cha giải tội là thầy thuốc của linh hồn, nhưng một thầy thuốc không hiểu biết bản chất căn bệnh thì làm sao có thể kê đơn phù hợp cho được? Không bao giờ ngài có thể làm được. Vì một mặt, thuốc không sinh công hiệu như ý muốn, hoặc là thuốc sẽ quá mạnh và làm cho bệnh tình nặng thêm, và lắm khi – lạy Chúa – còn gây ra tử vong nữa. Tôi đang nói về kinh nghiệm bản thân, vì trong một số trường hợp, chính Chúa đã phải trực tiếp đỡ nâng tôi.

            Thứ ba: Cha giải tội nhiều khi coi thường những yếu tố nhỏ mọn. Trong đời sống thiêng liêng, không có gì là nhỏ mọn cả. Đôi khi một yếu tố xem ra tầm thường lại ẩn chứa một tiền đề đưa đến những hiệu quả quan trọng, và là tia sáng giúp cha giải tội hiểu biết thêm về linh hồn. Rất nhiều điều cơ bản về phương diện thiêng liêng tiềm ẩn dưới những điều nhỏ mọn.

            Một toà nhà nguy nga không bao giờ có thể vươn cao nếu chúng ta vất bỏ hết những viên gạch vô nghĩa. Thiên Chúa đòi hỏi các linh hồn phải rất tinh sạch, và do đó Người cho họ thấm thía sâu xa về nỗi khốn cùng của họ. Được ơn trên soi sáng, linh hồn biết được điều gì đẹp lòng và điều gì không đẹp lòng Thiên Chúa. Tội lỗi tuỳ thuộc vào mức độ hiểu biết và ánh sáng trong linh hồn. Các bất toàn cũng tương tự như thế. Mặc dù linh hồn biết chỉ có tội lỗi đúng nghĩa mới liên hệ đến nhiệm tích Xá Giải, tuy nhiên, những lỗi nhỏ mọn đối với một linh hồn muốn nên thánh cũng có một tầm quan trọng, và cha giải tội không được coi nhẹ điều này. Sự kiên nhẫn và hiền từ của cha giải tội sẽ mở ra cánh cửa dẫn đến những bí ẩn sâu xa nhất của một linh hồn. Linh hồn sẽ giãi bày cõi sâu thẳm của chính mình – có thể một cách vô thức – và cảm thấy được mạnh mẽ kiên cường hơn; họ chiến đấu can đảm hơn và cố gắng làm các việc tốt hơn vì biết sẽ phải tính sổ về những việc ấy.

            (53) Tôi xin đề cập thêm một điều nữa liên quan đến các cha giải tội. Đôi khi, các ngài cũng có bổn phận phải dùng đến thử thách để luyện lọc và để biết chắc ngài đang làm việc với rơm, với sắt, hay với vàng ròng. Ba loại linh hồn trên đây đều cần những hình thức huấn luyện riêng biệt. Cha giải tội phải có một phán đoán lành mạnh về mỗi linh hồn – đây là điều tuyệt đối cần thiết – để biết họ có thể chịu đựng đến đâu trong từng thời gian, từng hoàn cảnh, hay từng trạng huống đặc biệt. Đối với tôi, về sau này, qua nhiều kinh nghiệm (tiêu cực), tôi mới vỡ ra rằng các ngài đã không hiểu tôi, nên tôi không giãi bày linh hồn và để cho sự bình an của mình bị khuấy phá. Đến mãi về sau, tất cả mọi ân sủng mới được uỷ thác cho phán đoán của một cha giải tội đầy khôn ngoan, hiểu biết và kinh nghiệm. Giờ đây, tôi đã biết phải làm gì trong một số những trường hợp đặc biệt.

113      Một lần nữa, tôi muốn đề cập ba điều với linh hồn quyết tâm cố gắng nên trọn lành và thu lượm kết quả từ việc xưng tội.

            Điều thứ nhất – hết sức thành thực và cởi mở. Ngay cả một cha giải tội thánh thiện và khôn ngoan nhất cũng không thể miễn cưỡng đổ vào linh hồn những điều ngài muốn nếu nó không thành thực và cởi mở. Một linh hồn thiếu thành thực và che đậy sẽ liều gặp những nguy hiểm trong đời sống thiêng liêng, và chính Chúa Giêsu cũng không ban mình theo một mức độ cao vời cho linh hồn như thế, bởi vì Người biết nó cũng chẳng được ích lợi gì từ những ân sủng đặc biệt này.

            Điều thứ hai – khiêm nhượng. Một linh hồn không hưởng được lợi ích tương đáng từ bí tích Giải Tội nếu không khiêm nhượng. Tính kiêu ngạo cầm giữ linh hồn trong cảnh tối tăm. Linh hồn không biết cách thế, mà cũng chẳng muốn tìm hiểu cho biết tường tận những vực thẳm khốn cùng của mình. Họ đeo một chiếc mặt nạ và tránh tất cả những gì lột mặt nạ của mình.

            Điều thứ ba – vâng phục. Một linh hồn bất tuân sẽ không chiến thắng cho dù Chúa Giêsu đích thân ngồi giải tội cho họ. Cha giải tội từng trải nhất cũng chẳng ích lợi gì cho một linh hồn như thế. Linh hồn bất tuân liều gặp những nguy cơ lớn lao; họ không tiến bộ trên đường trọn lành, mà cũng chẳng thành công trong đời sống thiêng liêng. Thiên Chúa rộng ban những ân sủng của Người trên linh hồn, nhưng bắt buộc phải là linh hồn vâng phục.

114      (54) + Ôi, êm ái thay bài thánh ca của linh hồn giữa đau khổ! Toàn thể thiên đàng sung sướng nơi linh hồn này, nhất là khi họ đang được Thiên Chúa thử thách. Họ hát lên như than vãn nỗi niềm khát mong Thiên Chúa của mình. Vẻ đẹp của họ thật cao khiết vì phát xuất từ Thiên Chúa. Linh hồn dò dẫm băng qua miền rừng rậm của cuộc đời, bị đả thương vì tình yêu Thiên Chúa. Nhưng họ chỉ chạm một chân xuống đất mà thôi.

115      + Khi vượt qua những thử thách này, linh hồn sẽ khiêm nhượng thẳm sâu. Sự tinh sạch của họ thật đáng quý. Có thể nói linh hồn biết mà không cần suy tư về những gì phải làm và phải chịu đựng trong từng giây phút. Họ cảm nhận được cả cái chạm khẽ nhất của ân sủng và rất trung thành với Thiên Chúa. Họ nhận ra Thiên Chúa từ đằng xa và lúc nào cũng hoan hỉ trong Người. Họ nhận ra Thiên Chúa rất nhanh chóng nơi các linh hồn khác, và nói chung là trong cảnh vực sống của mình. Linh hồn này đã được chính Thiên Chúa thanh luyện. Thiên Chúa, Đấng Thuần Thần, đưa linh hồn vào cuộc sống thuần tuý thiêng liêng. Chính Thiên Chúa chuẩn bị và thanh luyện linh hồn trước tiên; tức là làm cho họ có khả năng hiệp thông mật thiết với Người. Linh hồn, trong trạng thái an nghỉ của tình yêu, hiệp thông trong tinh thần với Thiên Chúa. Họ thưa chuyện với Thiên Chúa mà không cần diễn tả qua các giác quan. Thiên Chúa ban tràn đầy ánh sáng cho họ.

            Tâm trí được soi sáng nhìn thấy rõ ràng và phân biệt được những mức độ khác nhau trong đời sống thiêng liêng. Tâm trí nhận ra [tình trạng ấy] khi sự kết hợp với Thiên Chúa còn bất toàn: nơi đâu các giác quan còn dính dáng và tâm trí còn liên kết với các giác quan – chắc chắn đã được nâng cao và đặc biệt – thì nơi ấy vẫn chưa hoàn hảo. Có một cấp độ kết hợp với Thiên Chúa cao hơn và hoàn hảo hơn; đó là sự kết hợp trí năng. Ở đây, linh hồn an toàn hơn vì không vướng phải những ảo tưởng; đời sống tinh thần tinh tuyền hơn và sâu lắng hơn. Trong một cuộc sống mà các giác quan còn dính dáng thì vẫn còn nguy cơ ảo tưởng. Sự thận trọng phải có một vai trò quan trọng, cho linh hồn và cả cho cha giải tội. Rồi sẽ có những thời gian Thiên Chúa đưa linh hồn đến một tình trạng thiêng liêng thuần tuý. Các giác quan đều mù mịt và dường như đã chết. Linh hồn được gắn bó mật thiết với Thiên Chúa; ngụp lặn trong Thiên Tính; tri thức của nó được sung thực và hoàn hảo, chứ không phải rời rạc như trước kia, nhưng trọn vẹn và tuyệt đối. Linh hồn vui mừng ở điều này. Nhưng tôi muốn nói thêm nữa về những giờ phút thử thách; trong những giờ phút ấy, cha giải tội phải nhẫn nại với linh hồn như thế. Nhưng chính linh hồn cũng phải nhẫn nại với chính mình hơn nữa.

116      (55) Lạy Chúa Giêsu của con, Chúa biết linh hồn con trải qua những gì khi hồi tưởng về những nỗi khổ này. Con thường ngạc nhiên vì sao các thiên thần và các thánh lại cứ điềm nhiên khi thấy một linh hồn đau khổ đến thế. Tuy nhiên, các ngài dành cho chúng ta một tình yêu đặc biệt trong những giờ phút ấy. Linh hồn tôi thường than van cùng Thiên Chúa như một đứa trẻ kêu khóc ầm ĩ khi được mẹ lau mặt cho nhưng lại không nhận ra bà. Lạy Chúa Giêsu của con, nguyện chúc danh dự và vinh quang đều thuộc về Chúa trong những thử thách tình yêu này! Vĩ đại và bao la thay lòng xót thương của Chúa. Tất cả những gì Chúa đã định cho linh hồn con, lạy Chúa, đều thấm đẫm lượng thương xót của Chúa.

117      Tôi cũng sẽ đề cập ở đây rằng những ai đang sống với một người như thế không nên gây thêm cho họ những đau khổ bên ngoài nữa; quả thật, khi chén của linh hồn đã đầy, chỉ cần thêm một giọt nhỏ cũng là quá nhiều, và chén đắng sẽ tràn. Và ai sẽ phải trả lẽ cho một linh hồn như thế? Chúng ta ý tứ đừng gia thêm đau khổ cho người khác, bởi vì như thế là mất lòng Chúa. Nếu chị em hay bề trên nào đã biết, hoặc thậm chí còn nghi ngờ, về một linh hồn đang đau khổ vì thử thách như thế, mà còn gây thêm đau khổ cho họ thì phạm tội nặng nề, chính Thiên Chúa sẽ đòi họ phải trả lẽ cho một linh hồn như thế. Ở đây, tôi không nói đến các trường hợp tự bản tính là tội, nhưng về những điều không phải là tội. Chúng ta hãy cảnh giác đừng chất thêm gánh nặng cho một linh hồn như thế. Đây là một lỗi nặng và thường gặp trong đời sống tu trì; tức là khi thấy một linh hồn đau khổ, chúng ta luôn luôn muốn chất thêm đau khổ cho họ. Tôi không nói mọi người, nhưng cũng có một số người hành xử như thế. Chúng ta tự tiện đưa ra đủ thứ xét đoán, và cứ lặp đi lặp lại những lời ấy trong lúc lẽ ra nên im lặng thì tốt hơn.

118      Cái lưỡi là một cơ phận nhỏ bé, nhưng lại làm những điều lớn lao. Một tu sĩ không giữ thinh lặng thì chẳng bao giờ đạt đến thánh thiện; tức là không bao giờ nên thánh. Tu sĩ ấy đừng tự làm “loãng” mình – trừ khi chính Thánh Thần Thiên Chúa qua tu sĩ ấy mà lên tiếng, chỉ khi ấy, tu sĩ không được câm nín. Nhưng để nghe được tiếng Chúa, người ta phải giữ tĩnh lặng trong linh hồn và thinh lặng bên ngoài; không phải sự thinh lặng ủ dột, nhưng là sự tĩnh lặng nội tâm; tức là việc tưởng nhớ đến Chúa. Người ta có thể nói rất nhiều mà không phá vỡ sự tĩnh lặng, và ngược lại, có thể nói rất ít mà vẫn thường xuyên phá vỡ sự tĩnh lặng. Ôi, sự thiệt hại do việc phá thinh lặng gây ra thật không sao bù đắp được! (56) Chúng ta gây ra rất nhiều thiệt hại cho người lân cận, và thậm chí cho cả bản thân chúng ta.

            Theo thiển ý và theo kinh nghiệm của tôi, luật giữ thinh lặng phải giữ vị trí hàng đầu. Thiên Chúa không ban mình cho một linh hồn lắm miệng, họ như một con ong đực trong một tổ, ồn ào mọi nơi mà không chịu hút mật. Một linh hồn lắm miệng sẽ rỗng tuếch nội tâm. Họ thiếu cả những nhân đức thiết yếu và sự thân mật với Thiên Chúa. Một đời sống nội tâm sâu xa, một cuộc sống bình an, và một nếp sống tĩnh lặng là những nơi có Thiên Chúa ngự trị là một vấn đề không cần bàn luận thêm nữa. Một linh hồn náo động, quấy phá sự tĩnh lặng của người khác, là một linh hồn không bao giờ nếm hưởng được sự ngọt ngào của sự tĩnh lặng nội tâm. Tôi đã thấy nhiều linh hồn dưới những tầng sâu hoả ngục vì chỉ không giữ thinh lặng; họ cho tôi biết như thế khi tôi hỏi về nguyên nhân trầm luân của họ. Đây là linh hồn của các tu sĩ. Lạy Chúa tôi, thật đớn đau khi nghĩ rằng lẽ ra họ đã được lên thiên đàng, mà còn là những vị thánh nữa! Lạy Chúa Giêsu, xin dủ lòng thương xót!

119      Tôi run giùng khi nghĩ đến phải trả lẽ về cái lưỡi của mình. Có sự sống mà cũng có sự chết ở nơi cái lưỡi. Đôi khi chúng ta giết người bằng lưỡi: Chúng ta là những kẻ giết người thật sự. Thế mà chúng ta vẫn coi đó là chuyện nhỏ hay sao? Tôi thực sự không hiểu nổi những lương tâm như thế. Tôi biết một chị kia khi nghe biết người ta xì xèo về một điều nọ của mình, chị liền ngã bệnh trầm trọng. Chị đã mất rất nhiều máu và khóc lóc rất nhiều, đưa đến hậu quả vô cùng thê thảm. Không phải lưỡi gươm, mà là cái lưỡi đã gây nên tất cả điều ấy. Lạy Chúa Giêsu thinh lặng của con, xin thương xót chúng con!

120      Tôi đã nói loanh quanh về đề tài thinh lặng. Nhưng đó không phải là điều tôi muốn bàn đến, nhưng là cuộc sống của linh hồn với Thiên Chúa và việc đáp ứng ân sủng. Một khi đã được thanh luyện và giao tiếp thân mật với Thiên Chúa, linh hồn bắt đầu vận dụng tất cả sức lực trong mình để bước theo Người. Tuy vậy, linh hồn không thể tự sức làm được việc gì. Một mình Thiên Chúa liệu định mọi sự. Linh hồn biết và ý thức được điều đó. Họ vẫn còn trong chốn lưu đày và quá hiểu vẫn còn những ngày mây mù mưa bão, nhưng giờ đây, ắt hẳn linh hồn phải nhìn sự vật một cách khác hẳn trước kia. Linh hồn không tìm sự an tâm trong bình an giả tạo, nhưng sẵn sàng để chiến đấu. Linh hồn biết mình xuất thân từ dòng tộc chinh chiến. Giờ đây, linh hồn đã ý thức hơn về mọi sự. Linh hồn biết mình thuộc về dòng dõi vương giả nên lưu tâm đến tất cả những gì cao trọng và thánh thiện.