September 29, 2022

PHẢI LÀM GÌ KHI NGƯỜI THÂN HẤP HỐI VÀ CHẾT VÌ DỊCH COVID HAY HOÀN CẢNH TƯƠNG TỰ ?

I. Dọn mình chết lành
1.1. Thành tâm ăn năn tội cách trọn –
Người hấp hối xét mình, nhất là các tội trọng chưa xưng thú trong tòa giải tội. Tin tưởng vào tình thương của Chúa thứ tha.

  • Hoặc đọc lời kinh sau đây để ăn năn tội cách trọn
    – Trường hợp bệnh nhân quá yếu mệt, thì một người giúp đọc chậm rãi cho bệnh nhân nghe, có thể đọc nhiều lần lời nguyện này, và nên ra dấu xem bệnh nhân có nghe và hiểu không ? :
    “Lạy Chúa, con thành tâm thống hối vì đã phạm tội phản nghịch cùng Chúa. Con chê ghét các tội lỗi đã phạm, con đau buồn vì đã xúc phạm đến Chúa là Thiên Chúa của con, Đấng đầy lòng tốt lành và là Đấng con phải luôn trọn tình yêu mến. Amen.”
    1 2. Rước Chúa cách thiêng liêng
    Bệnh nhân nhớ đến Chúa bất cứ lúc nào trong ngày. Có thể dùng lời kinh sau đây để rước lễ thiêng liêng – hoặc khi bệnh nhân quá yếu mệt thì một người đọc chậm rãi cho họ nghe, có thể đọc nhiều lần lời nguyện này trong ngày :
    “Lạy Đức Chúa Giêsu, con tin thật Chúa ngự trong Bí Tích Mình Thánh. Con yêu mến Chúa trên hết mọi sự, cùng ước ao rước Chúa vào linh hồn con. Nhưng, bởi vì bây giờ con không thể rước Chúa được, thì xin Chúa ngự vào linh hồn con cách thiêng liêng, chẳng khác gì như con được rước Chúa thật. Con xin đón rước Chúa, cùng kết hợp làm một với Chúa cho trọn. Xin Chúa đừng để con lìa bỏ Chúa bao giờ. Amen.”

II. Việc lãnh nhận các bí tích Hòa giải, Mình Thánh Chúa và Xức dầu bệnh nhân

  1. Giải tội tập thể : tùy thuộc giám mục giáo phận.
  2. Giải tội cá nhân : tùy hoàn cảnh, nhất là tuân giữ các quy tắc y tế về phòng dịch cho mình và cho 3 người khác. Ví dụ : giải tội giãn cách qua văn bản, giấy viết….
  3. Mình Thánh Chúa như Của Ăn Đàng :
    Nếu được phép di chuyển, Cha sở có quyền ủy nhiệm cho một người xứng đáng trong gia đình đưa Mình Thánh Chúa cho bệnh nhân của gia đình. Chỉ một lần xong thì thôi, nếu muốn lần khác, cha sở phải ủy nhiệm lại.
    Nghi thức rước lễ đơn giản tại gia đình như sau :
    • Dấu thánh giá : Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần
    • Kinh thú tội : Tôi thú nhận cùng Thiên Chúa toàn năng và cùng anh chị em. Tôi đã phạm tội nhiều trong tư tưởng, lời nói việc làm, và những điều thiếu xót. Lỗi tại tôi, lỗi tại tôi, lỗi tại tọi mọi đàng. Vì vậy tội xin Ðức Bà Maria trọn đời đồng trinh, các thiên thần, các thánh, và anh chị em khẩn cầu cho tôi trước tòa Thiên Chúa, Chúa chung ta. Amen.
    • Kinh Lạy Cha : Lạy Cha chúng con ở trên trời, chúng con nguyện danh Cha cả sáng, nước Cha trị đến, ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời. Xin 4 Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày, và tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con. Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ, nhưng cứu chúng con cho khỏi mọi sự dữ. Amen.
    • Rước lễ – người đưa MTC nói : Mình Thánh Chúa Kitô – bệnh nhân đáp: Amen
    • Kinh cám ơn sau rước lễ : Lạy Chúa Giêsu, Chúa đang ngự trong linh hồn con, con hết lòng thờ lạy, yêu mến và tạ ơn Chúa. Xin cho con luôn biết tin tưởng vào lòng thương xót của Chúa, và nếu Chúa muốn con kết thúc cuộc đời này cách nào, xin cho con đón nhận Thánh ý Chúa và xin đừng để con lìa bỏ Chúa bao giờ. Amen.
  4. Xức dầu bệnh nhân :
    tùy hoàn cảnh nếu linh mục hiện diện thì ngài sẽ ban bí tích xức dầu, bằng không thì thôi.
Ảnh cùng dòng

III. Nghi thức An táng

  1. Nghi thức nhập quan :

5 Nếu người qua đời tại gia đình, không có linh mục hay các thừa tác viên khác hiện diện, thì gia đình đọc những kinh sau trước khi nhập quan:
Chủ sự : Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần Mọi người : Amen
Rồi mọi người hát : TRÔNG CẬY CHÚA
1.Con vẫn trông cậy Chúa, lòng con tin tưởng nơi Ngài. Con hy vọng vào Ngài, đời con nương bóng Chúa thôi. Con xin trao về Chúa niềm tin và ước mơ này, được quên đi những âu lo, tìm luôn theo bước chân Cha. ÐK: Con luôn trông cậy Chúa, khác nào em bé ngủ yên trong tay mẹ hiền bên lời yêu mến. Tình Chúa mãi mãi theo con, cho tâm hồn dù trong mưa gió mãi mãi bình yên, mãi mãi bình yên.
Sau đó mọi người nghe Lời Chúa
Chủ sự : Bài trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gởi tín hữu Colôsê (Cl 3, 3-4) Anh em thân mến, anh em đã chết với Đức Kitô, và sự sống mới của anh em hiện đang tiềm tàng với Đức Kitô nơi Thiên Chúa. Khi Đức Kitô, Nguồn Sống của chúng ta xuất hiện, anh em sẽ được xuất hiện với Người, và cùng với Người 6 hưởng phúc vinh quang. Đó là Lời Chúa
– Tạ ơn Chúa
Mọi người thinh lặng giây lát
Chủ sự : Anh chị em thân mến, trong Mầu nhiệm Phục Sinh vinh quang, Đức Kitô đã chiến thắng tử thần và đem lại sự sống cho chúng ta. Với niềm tin tưởng, chúng ta thành tâm dâng lời nguyện xin :
• Chúng ta cầu xin Chúa cho ….. vừa lìa cõi thế, được hưởng hạnh phúc vinh quang của những người luôn tin tưởng vào quyền năng của Thiên Chúa.
Sau mỗi câu xướng mọi người đáp :
Xin Chúa nhậm lời chúng con
• Chúng ta cầu xin Chúa cho thân nhân và bạn hữu của ….. xin Chúa biến đổi đau thương thành niềm hy vọng vào sự sống đời đời.
• Chúng ta cầu xin Chúa thương nâng đỡ và an ủi gia đình chúng ta trước sự ra đi của ….., để chúng ta can đảm đón nhận thánh ý Chúa trong cuộc sống hàng ngày.
Chủ sự : Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã chết và sống lại để ban cho chúng con sự sống đời đời. Xin thương cho linh hồn ….. được hưởng tôn nhan Chúa và hợp đoàn cùng các thánh. Chúa hằng sống và hiển trị muôn đời.
Nếu có nước thánh thì rảy lên thi hài và quan tài, sau đó đặt thi hài vào quan tài, đang lúc đó mọi người đọc kinh Lạy Cha và Kinh Tin Kính chỉ cho người qua đời.
• Kinh Lạy Cha : Lạy Cha chúng con ở trên trời, chúng con nguyện danh Cha cả sáng, nước Cha trị đến, ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời. Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày, và tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con. Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ, nhưng cứu chúng con cho khỏi mọi sự dữ. Amen.
• Kinh Tin Kính : Tôi tin kính Đức Chúa Trời là Cha phép tắc vô cùng dựng nên trời đất.Tôi tin kính Đức Chúa Giêsu Kitô là Con Một Đức Chúa Cha cùng là Chúa chúng tôi ; bởi phép Đức Chúa Thánh Thần mà Người xuống thai, sinh bởi Bà Maria đồng trinh : chịu nạn đời quan Phongxiô Philatô, chịu đóng đanh trên cây Thánh-giá, chết và táng xác; xuống ngục tổ tông, ngày thứ ba bởi trong kẻ chết mà sống lại; lên trời ngự bên hữu Đức Chúa Cha phép tắc vô cùng; ngày 8 sau bởi trời lại xuống phán xét kẻ sống và kẻ chết.Tôi tin kính Đức Chúa Thánh Thần. Tôi tin có Hội Thánh hằng có ở khắp thế này, các thánh thông công. Tôi tin phép tha tội. Tôi tin xác loài người ngày sau sống lại. Tôi tin hằng sống vậy. Amen

  1. Cầu nguyện cho người qua đời
    Sau khi đã liệm xác nếu thi hài còn để ở gia đình, chưa đem đi an táng hay hỏa táng ngay, gia đình nên đọc các kinh sau đây :
    • Đọc một đoạn Tin Mừng,
    ví dụ đoạn Tin Mừng sau đây : Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan (Ga 10, 27-30). Khi ấy Chúa Giêsu nói : “Chiên của tôi thì nghe tiếng tôi, tôi biết chúng và chúng theo tôi ; tôi ban cho chúng sự sống đời đời, chúng sẽ không bao giờ bị diệt vong, và không ai cướp được chúng khỏi tay tôi. Cha tôi, Đấng ban chúng cho tôi, thì cao trọng hơn tất cả, và không ai có thể cướp chúng khỏi tay Cha tôi. Tôi và Cha là một.
    • Dâng lời nguyện cho người qua đời :
    Lạy Thiên Chúa là Cha toàn năng, đức tin của chúng con tuyên xưng rằng :
    Con Chúa đã chết và đã sống lại, nhờ mầu nhiệm này, Xin Chúa ban cho tôi tớ Chúa là …..đã an nghỉ trong Con Chúa, nhờ Người được hân hoan trỗi dậy. Chúng con cầu xin, nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con.
    • Kinh Tin Kính : Tôi tin kính Đức Chúa Trời là Cha phép tắc vô cùng dựng nên trời đất.Tôi tin kính Đức Chúa Giêsu Kitô là Con Một Đức Chúa Cha cùng là Chúa chúng tôi ; bởi phép Đức Chúa Thánh Thần mà Người xuống thai, sinh bởi Bà Maria đồng trinh : chịu nạn đời quan Phongxiô Philatô, chịu đóng đanh trên cây Thánh-giá, chết và táng xác; xuống ngục tổ tông, ngày thứ ba bởi trong kẻ chết mà sống lại; lên trời ngự bên hữu Đức Chúa Cha phép tắc vô cùng; ngày sau bởi trời lại xuống phán xét kẻ sống và kẻ chết.Tôi tin kính Đức Chúa Thánh Thần. Tôi tin có Hội Thánh hằng có ở khắp thế này, các thánh thông công. Tôi tin phép tha tội. Tôi tin xác loài người ngày sau sống lại. Tôi tin hằng sống vậy. Amen
    • Lần hạt 50 kinh kính mừng chỉ cho người qua đời
    (tùy nghi chọn các mầu nhiệm mân côi để đọc – Vui, Thương, Sáng, Mừng)
    (ví dụ : Năm sự thương – Thứ nhất thì ngắm : Đức Chúa Giêsu lo buồn đổ mồ hôi máu. Ta hãy xin cho được ăn năn tội nên. –
  • Thứ hai thì ngắm: Đức Chúa Giêsu chịu đánh đòn. Ta hãy xin cho được hãm mình chịu khó bằng lòng.
  • Thứ ba thì ngắm : Đức Chúa Giêsu chịu đội mão gai. Ta hãy xin cho được chịu mọi sự sỉ nhục bằng lòng.
  • Thứ tư thì ngắm : Đức Chúa Giêsu vác cây Thánh Giá. Ta hãy xin cho được vác Thánh Giá theo chân Chúa. – – – Thứ năm thì ngắm : Đức Chúa Giêsu chịu chết trên cây Thánh Giá. Ta hãy xin cho được đóng đinh tính xác thịt vào Thánh Giá Chúa).
    • Kinh vực sâu : Lạy Chúa, con ở dưới vực sâu kêu lên Chúa, xin Chúa hãy khấn nhậm lời con kêu van. Hãy lắng nghe tiếng con cầu xin. Nếu Chúa chấp tội nào ai rỗi được ? Bởi Chúa hằng có lòng lành, cùng vì lời Chúa phán hứa. Con đã trông cậy Chúa. Linh hồn con cậy vì lời hứa ấy, thì đã trông cậy Chúa. Những kẻ làm dân Người đêm ngày hãy trông cậy Người cho liên, vì Người rất nhân lành hay thương vô cùng, sẽ tha hết mọi 11 tội lỗi kẻ làm dân Người thay thảy. Lạy Chúa, xin ban cho các linh hồn …. được nghỉ ngơi đời đời, và được sáng soi vô cùng. Lạy Chúa, xin cứu lấy các linh hồn cho khỏi tù ngục, mà được nghỉ yên. Amen.

Nếu người qua đời tại bệnh viện hay nơi cách ly không thể cử hành đầy đủ nghi thức như trên thì chỉ cần cử hành đơn giản như sau :

  • Dấu thánh giá : Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần – Amen
  • Kinh Lạy Cha : Lạy Cha chúng con ở trên trời, chúng con nguyện danh Cha cả sáng, nước Cha trị đến, ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời. Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày, và tha nợ chúng con như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con. Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ, nhưng cứu chúng con cho khỏi mọi sự dữ. Amen.
  • Kinh Tin Kính : Tôi tin kính Đức Chúa Trời là Cha phép tắc vô cùng dựng nên trời đất.Tôi tin kính Đức Chúa Giêsu Kitô là Con Một Đức Chúa Cha cùng là Chúa chúng tôi ; bởi phép Đức Chúa 12 Thánh Thần mà Người xuống thai, sinh bởi Bà Maria đồng trinh : chịu nạn đời quan Phongxiô Philatô, chịu đóng đanh trên cây Thánh-giá, chết và táng xác; xuống ngục tổ tông, ngày thứ ba bởi trong kẻ chết mà sống lại; lên trời ngự bên hữu Đức Chúa Cha phép tắc vô cùng; ngày sau bởi trời lại xuống phán xét kẻ sống và kẻ chết.Tôi tin kính Đức Chúa Thánh Thần. Tôi tin có Hội Thánh hằng có ở khắp thế này, các thánh thông công. Tôi tin phép tha tội. Tôi tin xác loài người ngày sau sống lại. Tôi tin hằng sống vậy. Amen
  • Lời nguyện : Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã chết và sống lại để ban cho chúng con sự sống đời đời. Xin thương cho linh hồn ….. được hưởng tôn nhan Chúa và hợp đoàn cùng các thánh. Chúa hằng sống và hiển trị muôn đời.
    Kế đó liệm xác theo hoàn cảnh. IV. Vài chú ý mục vụ
  1. Có được phép rửa tội cho một người lớn ngoại đạo khi họ nguy tử không ?
    Có và không (Giáo luật 865/2).
  • Có, khi người này lúc còn tỉnh đã ước muốn theo Chúa ít là mặc nhiên và sẵn sàng đón nhận đức tin của Hội Thánh, cho dù chưa hiểu rõ đức tin đó tường tận.
  • Không, khi người này lúc tỉnh đã không tỏ dấu đồng ý theo Chúa. Bởi vì đối với người lớn trưởng thành, bí tích rửa tội là bí tích đức tin, không thể cử hành bí tích rửa tội cho người không tin và không biết rõ sự đồng ý của họ. Nhưng đối với trẻ em và những người lớn không sử dụng được trí khôn, thì khi nguy tử, bằng mọi cách phải rửa tội cho họ, cho dù cha mẹ hay người coi sóc người không sử dụng được trí khôn đó, có đồng ý hay không ?
    (Giáo luật 868/2)
  1. Có nên đọc kinh cho một người qua đời mà không biết người đó là kitô hữu hay là tín đồ một tôn giáo khác không ?
  • Có, cứ đọc kinh cầu nguyện cho họ bình thường. Có thể đọc như sau :
  • Kinh Lạy Cha
    – Kinh Tin Kính
    – và Lời nguyện tắt sau đây : 14
    Lạy Chúa Giêsu, Chúa chết và sống lại để cứu độ mọi người, xin thương đón nhận tôi tớ Chúa vừa qua đời, và ban cho họ được chung hưởng hạnh phúc với các người Chúa chọn. Chúa hằng sống và hiển trị muôn đời.
  1. Tro cốt của một người chết hoặc vì covid hoặc vì một lý do nào đó, mà trước đó chưa được cử hành bất cứ nghi thức an táng nào, vậy sau khi nhận tro cốt có cử hành nghi thức gì không ?
  • Phụng vụ chỉ có nghi thức an táng cho thi hài người qua đời mà không có nghi thức làm phép tro cốt của họ. Tuy nhiên, trong sự cảm thông, chia sẻ nỗi đau khổ của các gia đình có người thân mất mà chưa được cử hành nghi thức nào, các vị mục tử nên có một nghi thức ngoài phụng vụ nhưng trang trọng, vào ngày tro cốt được gửi nơi giáo xứ.
  • Ví dụ : Đặt tro cốt người qua đời tại một vị trí phù hợp nơi cung thánh có trang trí xứng đáng, có thể đặt cả di ảnh, nhưng không che lấp bàn thờ hay quá rực rỡ trên cung thánh làm cản trở việc cử hành thánh lễ.
  • Bắt đầu thánh lễ, đang lúc ca nhập lế, chủ sự tiến ra bái chào bàn thờ nhưng chưa hôn bàn thờ, ngài đến trước bàn đặt tro cốt, dứt ca nhập lễ, ngài vái nhang, dâng lời cầu nguyện như sau :
  • Lạy Chúa Giêsu, khi mang thân phận con người, Chúa đã chết như chúng con để sau cái chết, Chúa ban cho chúng con sự sống đời đời. Chúng con tha thiết nài xin Chúa cho người anh em (chị em) chúng con đây, là …….. đã ra đi vì thân phận con người mỏng giòn, được hợp đoàn cùng các thánh của Chúa. Xin cho chúng con khi đón nhận tro cốt này với sự kính trọng thân xác Chúa đã dựng nên, chúng con sẽ được phục sinh vinh hiển trong thân xác vào ngày sau hết. Chúa hằng sống và hiển trị muôn đời.
  • Rảy nước thánh trên tro cốt
  • Hát một bài về sự phục sinh
  • Sau đó chủ tế lên hôn bàn thờ và bắt đầu thánh lễ.
  1. Có được phép để tro cốt người mất tại gia đình không ?
    Không được phép. Phải đem tro cốt gửi nơi giáo xứ hoặc nơi đã được chỉ định cho việc gìn giữ cẩn thận tro cốt (vì dụ nghĩa trang, nhà hài cốt….).
    Giáo Hội xem việc gìn giữ tro cốt nơi nhà thờ hay nơi được chỉ định, vì lòng kính trọng với người quá cố, đồng thời Giáo Hội ý thức trách nhiệm bảo toàn, gìn giữ, cầu nguyện cho họ tại những nơi thánh này.
    (Văn kiện Bộ lý đức tin năm 2003