Học trò tiểu học ngày xưa

Ngày xưa còn nhỏ đi học, Thầy Cô đã dạy rất nhiều về Đức Dục cho một thế hệ của chúng tôi.

*Khi người khác rót nước cho mình, đừng chỉ ngồi yên nhìn, mà hãy đưa hai tay ra nâng ly, điều đó thể hiện phép lịch sự.

*Khi người khác nói chuyện với mình, thì phải nhìn vào mặt người đó và ít nhất cũng phải đáp lại người ta một câu cho phải phép.

*Khi dùng bữa xong, thì nên nói: “Tôi ăn xong rồi!”.

*Lúc ăn cơm nên cầm chén lên, không được dùng đũa đảo lộn thức ăn, không gõ chén.

*Khi mình là người đi vào cuối cùng nên đóng cửa.

*Khi rửa tay xong, không nên tùy tiện vẩy tay, để nước bắn lên người khác sẽ rất mất lịch sự.

*Khi đưa dao, kéo hoặc vật nhọn cho người khác, nên đưa phần cán hướng về họ cầm.

*Khi người khác nói chuyện với mình hãy chú ý vào người ta, đừng liếc nhìn xung quanh.

*Đừng bao giờ thấy người tàn tật mà bắt chước để làm trò cười như thế là thất đức, là tội ác!

*Khi rót nước trà hay rót nước lạnh cho người khác xong, không nên quay vòi ấm về phía họ.

*Đi, đứng, ngồi, nghỉ cần phải đúng tư thế, có phong cách khiêm tốn.

*Nói được phải cố gắng làm cho được. Nếu không làm được thì đừng hứa.

*Nếu trong phòng có người, khi ra ngoài nên đóng cửa nhẹ nhàng.

*Khi đưa đồ cho người khác mà ở giữa cách một người, không nên đưa thẳng ra trước mặt người ta mà nên vòng qua phía sau.

*Nên học cách đi đứng, ăn nói dịu dàng và biết lắng nghe câu chuyện của người nói.

*Đến chơi nhà người khác, đừng tùy tiện ngồi lên giường, vào phòng riêng hay xuống bếp của nhà người ta.

*Khi ăn cơm, dùng bữa, cố gắng đừng phát ra tiếng nhai, tiếng chép miệng.

*Lúc lượm đồ hoặc đi giày nên ngồi thấp xuống chứ đừng cúi người, khom lưng, quay “bàn toạ” về phía người khác.

*Khi bị chê trách, dù người khác có sai đi chăng nữa cũng đừng vội phản đối, nên đợi họ nói xong, mình bình tĩnh lại rồi hãy giải thích.

*Làm việc gì cũng nên có điểm dừng thích hợp, đúng lúc. Dù khi đó trên bàn ăn là đang ăn món mình rất thích hay khi tức giận một điều gì đó…!

*Khi đến nhà bạn ăn cơm nên chủ động cùng tham gia rửa chén hay xếp dọn bàn ăn.

*Khi bạn đối xử với người khác thế nào, người ta sẽ đối xử lại với bạn như vậy.

*Học hành là chuyện cả đời. Chỉ học kiến thức trong sách thôi là chưa đủ, phải học cả kiến thức, kinh nghiệm trong xã hội. Thực tế cuộc sống luôn phức tạp hơn những gì bạn được học trong nhà trường.

*Khi lau bàn hay gom thức ăn thừa trên bàn nên lau và gom đồ ăn thừa về hướng phía của mình.

*Đừng khạc nhổ hoặc vứt rác bừa bãi. Nếu nơi đó không có thùng rác, hãy cầm rác về vứt vào thùng rác nhà mình.

*Bất kể trong hoàn cảnh nào cũng nên đánh răng cẩn thận, đặc biệt là vào buổi tối.

*Tuyệt đối đừng bao giờ bỏ bữa sáng. Nếu bạn không ăn sáng thì cũng phải uống nước hoặc uống sữa.

*Phép lịch sự nên áp dụng đối với tất cả mọi người, bất kể đó là người lớn tuổi, là nhân viên phục vụ hay là cô chú lao công bên đường.

*Khi gặp đám tang đi trên đường, phải dừng lại, đứng nghiêm, im lặng, giở nón ra chào.

*Gặp người lớn tuổi cần qua đường, phải giúp đỡ.

*Trên đường đi học hay đi chơi, nếu thấy lính tráng hay người lớn đứng nghiêm chào cờ thì phải đứng lại, nghiêm trang, giở nón cùng chào cờ cho xong mới đi tiếp.

*Khi đưa hay nhận đồ vật của người lớn, phải giơ cả hai tay và nói tiếng: “Cảm ơn!”.

*Phải biết luôn nói: “Cảm ơn” khi người khác giúp đỡ. Phải biết nói: “Xin lỗi” khi lỡ làm phiền người khác. Điều đó thể hiện tính lịch sự, văn hoá, lễ phép,… hoàn toàn tốt cho ta.

*Khi gặp người già cả, tàn tật muốn qua đường hay xách đồ nặng thì nên giúp đỡ họ.

*Trên đường đi, nếu gặp Thầy, Cô trong trường thì phải đứng lại, khoanh tay, “Con (Em) chào Thầy!”.

*Ngày xưa, đến lớp học, vì không học bài, làm bài chưa xong…, bị Thầy Cô phạt (đánh đòn), về không dám nói lại với Cha Mẹ. Và Cha Mẹ không bao giờ vào trường “nói chuyện phải quấy” với Thầy Cô. Có chăng là lời cám ơn vì đã dạy dỗ cháu nên người.

*Học trò đa phần đều sợ và kính Thầy Cô hơn Cha Mẹ khi còn đi học, nhất là thời Tiểu học.

*Dưới “con mắt” của học trò Tiểu học, Thầy Cô là người thông thái và hiểu biết tất cả mọi điều trên thế giới.

Chỉ có một “cái miệng”, Thầy thao thao bất tuyệt mọi chuyện trên đời. Chỉ có một viên phấn trắng, Thầy nhẹ nhàng giải bài Toán đố mà cả lớp không ai giải được, chỉ những viên phấn trắng, phấn màu thôi. Thầy dẫn học trò đi khắp đất nước Việt Nam, Thầy giảng về đường tiến quân của Trần Hưng Đạo, Quang Trung đánh tan giặc Tàu xâm lược, dẫn đường tháo chạy của giặc… Chỉ viên phấn thôi, Thầy cho học trò biết nguyên nhân của mưa… (Vòng Tuần hoàn của nước), cây xanh lớn lên như thế nào? Vẽ ra những con vật quen thuộc trong chớp mắt, khoanh hai nửa vòng tròn trái đất thật đẹp trong một “nốt nhạc” …, tất cả dưới sự kính nể, trầm trồ khâm phục của học trò.

“Mai mốt tao lớn lên, học giỏi để làm Thầy giáo!”- Đó là lời ước mong của chúng tôi.

*Trước khi đi học, cũng như lúc đi học về, phải chào Cha Mẹ mới là con ngoan và phải phép.(Đi thưa, về trình).

*Ở lớp học, Thầy luôn dạy: Nếu mỗi cá nhân các em biết quý mạng sống của mình, thì không thể xem thường mạng sống của kẻ khác.

Hãy cố gắng học thật giỏi, để sau này lớn lên sẽ được thành Nhân thành Danh. Nếu giỏi hơn nữa, sẽ là Danh-Nhân.

Đó là những lời dặn quý báu của Thầy-Cô luôn luôn nhắc nhở và dạy học trò.

*Chúng tôi và các bạn nhỏ cùng thời xin ngỏ lời trân trọng hai tiếng: “Biết ơn!” – Thầy Cô năm xưa.

•Đinh Trực