September 30, 2022

CHÚA NHẬT 3 MÙA CHAY, NĂM C – 20/03/22

BÀI ĐỌC I:  Xh 3, 1-8a. 13-15

“Đấng hiện hữu sai tôi đến với anh em”.

Trích sách Xuất Hành.

Trong những ngày ấy, Môsê chăn chiên cho ông nhạc là Giêtrô, tư tế xứ Mađian. Ông lùa đoàn chiên qua sa mạc, đến núi Horeb là núi của Thiên Chúa. Thiên Chúa hiện ra với ông trong ngọn lửa cháy từ giữa bụi gai. Ông nhìn thấy bụi gai bốc lửa, nhưng không bị thiêu rụi. Môsê nói: “Ta hãy lại xem cảnh tượng kỳ lạ này, vì sao bụi gai không bị thiêu rụi”.

Thiên Chúa thấy ông lại xem, từ giữa bụi gai Người gọi ông: “Môsê! Môsê!” Ông thưa: “Dạ con đây!” Chúa nói: “Ngươi đừng đến gần đây. Hãy cởi dép ở chân ra, vì chỗ ngươi đang đứng là nơi thánh”. Chúa lại nói: “Ta là Thiên Chúa của Tổ phụ ngươi. Thiên Chúa của Abraham, Thiên Chúa của Isaac, Thiên Chúa của Giacóp”. Môsê che mặt, vì không dám nhìn Thiên Chúa. Chúa nói: “Ta đã thấy dân Ta phải khổ cực ở Ai-cập. Ta đã nghe tiếng chúng kêu than kẻ đốc công áp bức. Ta biết nỗi đau khổ của chúng, nên Ta xuống cứu chúng thoát khỏi tay người Ai-cập và đưa ra khỏi đất ấy đến miền đất tốt tươi rộng lớn, đất tràn trề sữa và mật”.

Môsê thưa với Thiên Chúa rằng: “Này con sẽ đến với con cái Israel và bảo họ: Thiên Chúa của tổ phụ anh em đã sai tôi đến với anh em. Nếu họ hỏi con: ‘Tên Người là gì?’, con sẽ nói sao với họ?” Thiên Chúa nói với Môsê: “Ta là Đấng Tự Hữu”. Chúa nói: “Ngươi sẽ bảo con cái Israel thế này: ‘Đấng Tự Hữu sai tôi đến với anh em’ “. Thiên Chúa lại nói với Môsê: “Ngươi sẽ bảo con cái Israel thế này: ‘Thiên Chúa của tổ phụ anh em, Thiên Chúa của Abraham,  Thiên Chúa của Isaac, Thiên Chúa của Giacóp sai tôi đến với anh em’. Đó là danh Ta cho đến muôn đời, đó là danh Ta phải ghi nhớ qua mọi thế hệ”.  Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA:  Tv 102, 1-2. 3-4. 6-7. 8 và 11

Đáp:  Chúa là Đấng từ bi và hay thương xót. (c. 8a).

Xướng: 1)   Linh hồn tôi ơi, hãy chúc tụng Chúa, và toàn thể con người tôi, hãy chúc tụng danh Người. Linh hồn tôi ơi, hãy chúc tụng Chúa, và chớ khá quên mọi ân huệ của Người.  –  Đáp.

2) Người đã thứ tha cho mọi điều sai lỗi, và chữa ngươi khỏi mọi tật nguyền. Người chuộc mạng ngươi khỏi chỗ vong thân, Người đội đầu ngươi bằng mão từ bi, ân sủng.  – Đáp.

3) Chúa thi hành những sự việc công minh, và trả lại quyền lợi cho những người bị ức. Người tỏ cho Môsê được hay đường lối, tỏ công cuộc Người cho con cái Israel.   -Đáp.

4) Chúa là Đấng từ bi và hay thương xót, chậm bất bình và hết sức khoan nhân. Nhưng cũng như trời xanh cao vượt trên trái đất, lòng nhân Người còn siêu việt hơn thế trên kẻ kính sợ Người. –  Đáp.

BÀI ĐỌC II:  1 Cr 10, 1-6. 10-12

“Đời sống dân chúng đối với Môsê trong hoang địa được viết ra để răn bảo chúng ta”.

Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Cô-rintô.

Anh em thân mến, tôi không muốn để anh em không hay biết điều này, là tất cả cha ông chúng ta đã được ở dưới áng mây, đi ngang qua biển và tất cả nhờ Môsê mà được thanh tẩy, dưới áng mây và trong lòng biển; tất cả đã ăn cùng một thức ăn thiêng liêng, và uống cùng một thức uống thiêng liêng. Thật vậy, tất cả đã uống nước phát xuất từ tảng đá thiêng liêng đi theo họ: tảng đá ấy chính là Chúa Kitô. Tuy nhiên, không phải phần đông trong họ đã sống đẹp lòng Chúa, vì họ đã bị gục ngã trong hoang địa.

Bao nhiêu sự kiện đó nêu gương cho chúng ta, để chúng ta đừng chiều theo những dục vọng xấu xa như những người đó đã chiều theo. Anh em đừng lẩm bẩm kêu trách như một số người trong bọn họ đã làm, và đã vong mạng bởi tay một sứ thần huỷ diệt. Những việc đó đã xảy đến cho họ để làm gương, và đã được ghi chép để răn bảo chúng ta là những người đang sống trong thời đại cuối cùng. Thế nên, ai tưởng mình đang đứng vững, hãy ý tứ kẻo ngã.   Đó là lời Chúa.

CÂU XƯỚNG TRƯỚC PHÚC ÂM:  2 Cr 6, 2

Này là lúc thuận tiện, này là ngày cứu độ.

PHÚC ÂM:  Lc 13, 1-9

“Nếu các ngươi không ăn năn hối cải,  thì tất cả các ngươi cũng sẽ bị huỷ diệt như vậy”.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, có những kẻ thuật lại cho Chúa Giêsu về việc quan Philatô giết mấy người Galilê, làm cho máu họ hoà lẫn với máu các vật họ tế sinh. Ngài lên tiếng bảo: “Các ngươi tưởng rằng mấy người xứ Galilê bị ngược đãi như vậy là những người tội lỗi hơn tất cả những người khác ở xứ Galilê ư? Ta bảo các ngươi: không phải thế. Nhưng nếu các ngươi không ăn năn hối cải, thì tất cả các ngươi cũng sẽ bị huỷ diệt như vậy. Cũng như mười tám người bị tháp Silôe đổ xuống đè chết, các ngươi tưởng họ tội lỗi hơn những người khác ở Giêrusalem ư? Ta bảo các ngươi: không phải thế. Nếu các ngươi không ăn năn hối cải, thì tất cả các ngươi cũng sẽ bị huỷ diệt như vậy”.

Ngài nói với họ dụ ngôn này: “Có người trồng một cây vả trong vườn nho mình. Ông đến tìm quả ở cây đó mà không thấy, ông liền bảo người làm vườn rằng: ‘Kìa, ba năm nay ta đến tìm quả cây vả này mà không thấy có. Anh hãy chặt nó đi, còn để nó choán đất làm gì!’ Nhưng anh ta đáp rằng: ‘Thưa ông, xin để cho nó một năm nay nữa, tôi sẽ đào đất chung quanh và bón phân; may ra nó có quả chăng, bằng không năm tới ông sẽ chặt nó đi'”.

Lm Peter Lê Thanh Quang

 Hãy trở nên người tốt–TGM. Giuse Vũ Văn Thiên

Có lần, một sinh viên nói với nhà khoa học và triết học Blaise Pascal: “Nếu em được tài giỏi như thày, em sẽ trở thành một người tốt hơn”. Pascal trả lời: “Điều đầu tiên là em hãy trở thành một người tốt hơn, rồi em sẽ được tài giỏi như thày”.

Theo ông Pascal, điều đầu tiên cần phải làm là hãy là một người tốt, rồi sau đó mới có hy vọng và khả năng trở thành người tài giỏi. Cậu học trò trong câu chuyện trên lại có quan điểm ngược lại, chờ khi nào mình tài giỏi thì mới trở thành người tốt. Như thế, điều kiện đặt ra phải là người giỏi, xem ra rất xa vời và ảo tưởng. Con đường đạt tới thành công xem ra chỉ là những mơ ước hão huyền.

Chúng ta thường có khuynh hướng giống như cậu học trò kia, muốn đưa ra những điều kiện ngược đời, trong khi đó, việc mà mỗi người đều có thể làm được, đó là trở nên người tốt, thì lại bị lãng quên hoặc coi nhẹ. Trở nên người tốt, đó là điều kiện đầu tiên để thành đạt trong cuộc sống.

Một nhóm người đến thuật lại cho Chúa Giêsu nghe những sự kiện vừa xảy ra. Khi thuật lại những sự kiện này, không phải vì họ thương xót các nạn nhân mà ngược lại, họ muốn kết án họ như những người tội lỗi. Khi nhận định và phê phán người khác, họ tự coi mình là những chuẩn mực về luân lý. Chúa Giêsu đã điều chỉnh quan niệm của họ. Theo giáo huấn của Chúa, bất cứ ai cũng cần phải sám hối. Bởi lẽ những hình phạt dành cho người cứng lòng, kiêu ngạo có thể xảy đến bất kỳ lúc nào, giống như cây tháp Si-lô-ê đổ xuống hoặc như cuộc chém giết đẫm máu của Phi-la-tô. Sứ điệp mà Chúa Giêsu muốn gửi đến cho các thính giả đương thời cũng như cho các độc giả hôm nay đã rất rõ ràng: hãy sửa soạn tâm hồn, hãy sẵn sàng và khiêm tốn nhận mình là tội nhân. Chính nhờ sự khiêm tốn đó mà họ có thể đón nhận ơn tha thứ của Thiên Chúa là Cha bao dung nhân hậu.

Lòng nhân hậu của Thiên Chúa đã được diễn tả qua câu chuyện bụi gai trong sa mạc. Ông Môi-sen đã được gặp gỡ Chúa tỏ mình qua bụi gai đang cháy bừng. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại Chúa tỏ cho con người biết danh xưng của Ngài. Danh xưng ấy gắn liền với các tổ phụ của dân tộc Israen. “Ta là Thiên Chúa của cha ngươi, Thiên Chúa của Áp-ra-ham, Thiên Chúa của I-xa-ác, Thiên Chúa của Gia-cóp” (Bài đọc I). Nói đến Thiên Chúa của tổ phụ là nói đến biết bao điều lạ lùng Chúa đã thực hiện vì yêu thương dân riêng của Ngài. Những gì được kể nối tiếp trong sách Xuất hành đã cho ta thấy rõ Thiên Chúa là Đấng nhân hậu. Ngài đã cứu dân Do Thái ra khỏi Ai-cập để dẫn đưa họ về tới bến bờ tự do là Đất Hứa.

Mùa Chay là thời điểm để chúng ta suy tư về lịch sử cứu độ cũng như lịch sử cuộc đời cá nhân mỗi người. Thiên Chúa luôn ghi dấu ấn tình yêu của Ngài nơi cuộc sống chúng ta. Có điều chúng ta ít nhận ra những dấu ấn ấy. Hình ảnh cây vả đã ba năm liền không sinh trái là tượng trưng của một cuộc sống khô cằn, thiếu tình Chúa, vắng tình người, khép kín trước tha nhân. Dù con người mang nhiều tội lỗi, Chúa vẫn luôn bao dung và kiên nhẫn. Ngài giống như người làm vườn gia hạn chờ đợi thêm một năm nữa rồi mới quyết định số phận của cây vả. Thiên Chúa luôn kiên nhẫn mời gọi và chờ đợi chúng ta trở về. Hãy sinh hoa trái để không bị đốn ngã và tiêu diệt. Đó là điều Chúa muốn nhắn gửi chúng ta.

Trở lại câu chuyện mở đầu trên đây, Lời Chúa cũng mang nội dung tương tự, tức là mời gọi chúng ta hãy trở nên con người tốt, để rồi nhờ đó chúng ta mới có hy vọng thành đạt trong xã hội. Hạnh phúc siêu nhiên đời này cũng như đời sau là kết quả của những cố gắng nỗ lực sống tốt với anh chị em xung quanh mình. “Ôn cố nhi tri tân”, học chuyện đã qua để biết thêm điều mới mẻ. Thánh Phao-lô mời gọi giáo dân Cô-rinh-tô hãy nhìn lại lịch sử Cựu ước để “làm bài học, răn dạy chúng ta đừng chiều theo những dục vọng xấu xa như cha ông chúng ta” (Bài đọc II). Ước chi mỗi chúng ta được biến đổi nhờ những thực hành của Mùa Chay, để chúng ta trở nên những người loan báo lòng nhân hậu của Chúa trong một xã hội đang nhạt phai tình người. Amen.

THIÊN CHÚA LUÔN ĐỐI LẬP VỚI SỰ DỮ

CHÚA NHẬT THỨ III MÙA CHAY NĂM C

Kể từ khi Nga rải trên nhiều thành phố, nhiều làng mạc, nhiều cơ sở vật chất, kể cả cơ sở tôn giáo và dân sự, đồng thời dội lên đầu người dân Ucraina vô tội, không biết cơ man nào là vũ khí, và là vũ khí tối tân, đã khiến máu đổ, người của cả hai phía từ quân nhân đến dân thường chết hay thương vong, triệu triệu người đói rét, lâm cảnh màn trời chiếu đất, triệu triệu người phải ly tán, phải sống trong bất ổn, trong tâm trạng lúc nào cũng hoang mang, sợ hãi…

Đã có bao nhiêu trường học, cơ sở y tế, cơ sở phúc lợi đổ sập. Đã có quá nhiều trẻ em bị giết chết. Đã có bao nhiêu người mất tích, lạc mất người thân, lạc mất gia đình trong ly loạn, hay trên đường chạy trốn khỏi biên giới…

Chiến tranh luôn là sự tàn bạo hãi hùng, luôn là nổi ám ảnh đớn đau, luôn gây ra thảm cảnh và để lại hậu quả thương đau khó có thể nói hết.

Dù đã qua nửa thế kỷ, hơn ai hết, người Việt thấu nỗi đau của chiến tranh là gì. Người Việt, vì thế càng cảm thông, đoái thương và cầu nguyện thật nhiều cho cảnh bi thương mà đất nước và người dân Ucraina đang hứng chịu.

Giữa những khủng hoảng mà cả thế giới đang chứng kiến, giữa cảnh vô số người lành, người vô tội phải trân mình hứng chịu khổ đau, chúng ta lại nghe trong Chúa nhật thứ III mùa Chay lời đầy xót thương và an ủi của Thiên Chúa.

Nội dung bài đọc I kể chuyện Chúa gọi Môsê. Lúc ấy, người Dothái đang trong thân phận nô lệ cho người Aicập. Họ bị dân Aicập tước đoạt tự do, cũng có nghĩa là tước đoạt phẩm giá cao quý.

Chính trong hoàn cảnh ấy, Thiên Chúa hiện đến cùng ông Môsê từ giữa bụi gai, dưới hình ảnh bụi gai cháy ngùn ngụt mà chính bụi gai không bị thiêu rụi.

Quang cảnh lạ thường khiến ông tò mò chạy đến xem. Càng kỳ diệu hơn, khi ông đến gần, từ giữa bụi gai, Thiên Chúa bắt đầu trò chuyện với ông.

Chúa nói bằng những lời rất con người: “Ta thấy dân Ta phải khổ cực… Ta nghe tiếng chúng kêu than… Ta biết nỗi đau khổ của chúng… Ta xuống giải thoát chúng…”.

Bằng cách nói như nhân: “Ta thấy”, “Ta nghe”, “Ta biết”, “Ta xuống”, Thánh Kinh vừa cho biết Thiên Chúa là Đấng gần gũi, thấu hiểu, cảm thông với con người, vừa bày tỏ khuôn mặt của Ngài là Đấng giàu lòng xót thương. Chúa luôn khao khát sự cứu độ, sự giải thoát mà mình dành cho con người.

Dẫu ngày ấy, Thiên Chúa muốn ông Môsê đại diện Ngài lãnh đạo toàn dân giải phóng họ về mặt chính trị, kinh tế. Nhưng điều quan trọng mà Thiên Chúa nhắm không dừng ở phương diện chính trị, kinh tế mà là nội tâm con người.

Bằng chứng là thời Chúa Giêsu, Ngài không mấy quan tâm đến chính trị nhưng quan tâm đến việc rao giảng Nước trời, đến sự thống hối ăn năn.

Nghe chuyện tổng trấn Philatô giết người Galilê, Chúa không phản đối sự bất bình về cái ác đang có nơi người kể chuyện cho Chúa, nhưng cũng không muốn họ dừng ở nỗi bất bình, mà mời gọi họ sám hối. Chúa mặc cho lời mời gọi hình thức đe dọa để nhấn mạnh hơn, đòi phải ăn năn quyết liệt hơn: “Nếu các ngươi không ăn năn hối cải, các ngươi cũng bị huỷ diệt”. Hoặc như cây vả không sinh lợi ích, dù Thiên Chúa có kiên nhẫn đợi ngày trở về của kẻ tội lỗi, thì cũng phải đến lúc rời bỏ sự sống.

Trang Lời Chúa chứng minh cách hùng hồn, Thiên Chúa không bao giờ muốn sự dữ, càng không bao giờ làm ra sự dữ. Thiên Chúa mong muốn con người được giải phóng khỏi mọi ràng buộc của cái ác, cái xấu tận trong tâm hồn chứ không chỉ thân xác, cả sự sống đời sau chứ không dừng lại ở đời này.

Hơn nữa, chính Chúa Giêsu chấp nhận đồng hành với ta trong kiếp người, cùng sớt chia về mọi gian nan thử thách, cả cái chết bi ai, nhục nhằn đến tận cùng của kiếp người trong cái chết ấy.

Vì thế, khi đối diện cùng sự dữ, ta phải xác tín:

– Sự dữ và mọi hình thức mà nó gây nên, đều do chính con người. Lòng thù của họ dẫn đến không biết bao nhiêu oan khuất, thê lương: Philatô sát hại nhiều người; những trận bom và tên lửa dữ dội đang tàn phá nhiều nơi vô tội vạ.

– Sự dữ cũng có thể đến từ thiên nhiên. Nhưng nhiều trường hợp, sự cuồn nộ ấy có “góp sức” đáng kể của con người, bởi họ không sử dụng thiên nhiên để phát triển chúng, và mang lại lợi ích cho chính sự sống của họ.

– Sự dữ có thể ập đến do nhiều lý do: thù ghét nhau; con người không thể lường hết những rủi ro; thiếu năng lực; không nhìn thấy hết những bất cập; sự bất toàn của chính mình; hoặc tham lam, ước ao giàu có nhưng không bằng con đường lao động chân chính; những công trình khai phá thiên nhiên, những công trình mà con người nỗ lực dựng xây… không bảo đảm… đã và sẽ còn làm cho biết bao nhiêu người phải chết, phải thương tật, bệnh tật và nghèo đói suốt đời…

Điều quan trọng và cần thiết, khi chứng kiến sự dữ, chúng ta càng phải ăn năn thống hối như Chúa Giêsu dạy: “Nếu các ngươi không ăn năn hối cải, các ngươi cũng bị huỷ diệt”. Hoặc: “Hãy chặt nó đi, còn để nó choán đất làm gì!”. Qua sự dữ, Chúa có thể giáo dục ta như người cha dùng roi đánh con mình. Qua sự dữ mà ta kiên trung chịu đựng, đức tin của ta sẽ mạnh mẽ hơn, lòng cậy trông sẽ vững vàng hơn, tình yêu mến sẽ ngày càng hoàn thiện hơn.

Chiến tranh là sự dữ đáng sợ. Chiến tranh xuất phát từ sự tàn ác và ích kỷ của lòng người. Không thể hiểu nổi, vì sao thế giới đã bước vào thế kỷ của nhiều thứ văn minh, nhiều công nghệ làm phát triển nhằm giải quyết xung đột bằng tình yêu, bằng việc xích lại gần nhau, bằng bao nhiêu phương tiện đàm phán và hòa giải mà người ta lại có thể nhẫn tâm đem vũ khí trút lên đầu nhau? Mọi hình thức chiến tranh, dù quốc tế, quốc gia, sắc tộc, phe nhóm hay gia đình đều là những nguy hiểm mà mỗi chúng ta cần phải loại trừ.

Cùng Đức Thánh Cha, trong nỗi đau mà ngài liên tiếp bày tỏ: “Với nỗi đau tận trái tim, tôi hợp với tiếng nói chung, kêu gọi hãy chấm dứt chiến tranh. Nhân danh Chúa, hãy lắng nghe tiếng kêu của những người đau khổ và chấm dứt các vụ đánh bom và tấn công! …Nhân danh Thiên Chúa, tôi kêu gọi: hãy dừng cuộc thảm sát này!” (Kinh Truyền tin trưa Chúa nhật 13.3.2022), chúng ta không ngừng cầu nguyện cho chiến tranh vãn hồi, máu của mọi người ngừng chảy, các trẻ em, các người già, và nhiều thân phận nhạy cảm khác được bảo vệ.

Chúng ta nguyện xin cho việc đàm phán đi tới thành công, các lãnh đạo các quốc gia và thế giới dẹp bỏ mưu tính lợi lộc cho phe mình, quốc gia mình trong khi làm ngơ trước cái ác, trước sự tàn độc của những kẻ gieo rắc chiến tranh. Chúng ta nguyện xin cho các lãnh đạo độc tài có chút lòng trắc ẩn để nhìn thấy những khổ đau, nghe thấy những rên xiết, thấm thía máu của bao nhiêu đồng loại mà dẹp bỏ sự kiêu ngạo, sự ích kỷ. Xin cho họ có chút lương tri nhằm tôn trọng sự sống đồng loại, tôn trọng nhiều giá trị lớn lao khác của thế giới, của loài người.

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG